Author(s):
1. Dragana Grujić, Tehnološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
2. Branka Ružičić, University of Banja Luka, Faculty of Technology, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
3. Aleksandar Savić, Tehnološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
4. Ljiljana Topalić-Trivunović, Tehnološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
5. Blanka Škipina, Tehnološki fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
6. Biljana Pećanin, Univerzitet u Banjoj Luci, Tehnološki fakultet, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
7. Branka Đuza, University of Banja Luka Faculty of Technology, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
8. Dragana Cerović, Akademija tehničko-umetničkih strukovnih studija Beograd, Visoka tekstilna škola za dizajn, tehnologiju i menadžment, Serbia
9. Andrea Rudolf, University of Maribor, Faculty of Mechanical Engineering, Slovenia

Abstract:
Slobodne aktivnosti na otvorenom ili rad na niskim temperaturama (zamrzivači, građevinski poslovi, fabrike za preradu hrane, rudnici) izlažu ljudsko tijelo riziku od promrzlina. Funkcija ruku se smanjuje sa padom temperature kože, što utiče na spretnost i sposobnost rukovanja materijalima u procesu rada. Održavanje stabilne temperature ruku upotrebom rukavica odgovarajuće termofiziološke udobnosti može olakšati rad u hladnim uslovima. U ovom radu istraživan je uticaj obrade tekstilnih materijala ekstraktom Aronia arbutifolia L. i fazno promjenljivim materijalima (PCM) na antibakterijska svojstva i termofiziološku udobnost rukavica za hladne klimatske uslove. Kao PCM korišten je natrijev sulfat dekahidrat. Prototipi uložaka za rukavice razvijeni su korišćenjem pletenine futer, čiji je vanjski dio gladak, a unutrašnji mekan i ima topliju površinu koju obezbjeđuju čvoraste petlje. PCM i ekstrakt A. arbutifolia L. u obliku alginatne paste naneseni su postupkom sito štampe na pleteninu futer. Antibakterijska aktivnost štampane pletenine potvrđena je metodom difuzije u agaru na kulturama Staphylococcus aureus i Escherichia coli. Termofiziološka svojstva uložaka za rukavice definisana su ispitivanjem vazdušne propustljivosti i toplotnih svojstava (toplotni otpor i koeficijent toplotne provodljivosti), kao i testiranjem fizioloških parametara ispitanika tokom proba nošenja. Rezultati mjerenja temperature i relativne vlažnosti kože, pomoću MSR uređaja, pokazali su da primjena PCM-a u dizajnu zaštitnih rukavica doprinosi poboljšanju toplotne regulacije u hladnim uslovima.

Key words:
Fazno promjenljivi materijali,Aronia arbutifolia L.,termofiziološka udobnost,antibakterijska zaštita

Thematic field:
SYMPOSIUM A - Science of matter, condensed matter and physics of solid states

Date of abstract submission:
18.08.2026.

Conference:
Contemporary Materials 2026 - Savremeni Materijali